|
KÖMÜR
ALIRKEN DİKKAT
KÖMÜR SATIN ALIRKEN
DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Yaşadığımız şehrin
havası temiz olsun,
Kükürdü, külü ve nemi
düşük, kalorisi yüksek
kaliteli kömüre daha az
bedel ödeyelim, Kükürdü,
külü ve nemi yüksek,
kalorisi düşük kalitesiz
kömüre daha fazla bedel
ödemeyelim,Kömüre daha
fazla bedel ödemeyelim,
Başkaları kalitesiz
kömürle havamızı
kirletemez, Bacalar sık
sık tıkanmasın,
Kalitesiz kömürlerin
denetimine bende
katılayım, Hava
kirliliği ile bende
mücadele etmek istiyorum,
Kışın hava kirliliğine
son,diyorsanız lütfen
aşağıdaki yazıyı
okuyunuz.
KÖMÜR SATIN ALIRKEN
KÖMÜRÜN;
Kalorisini, Külünü,
Kükürdünü, Şişme
endeksini, Nem miktarını,
Ağırlığını,
sorunuz.
1. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
KALORİSİNE DİKKAT EDİNİZ
Sizi ısıtanın kömürün
kütlesi değil kalorisi
olduğunu unutmayınız.
Kalorisi düşük 2000 kg
kalitesiz kömür yerine
kalorisi yüksek 1200 kg.
kömürle ısınmanız
mümkündür.
ÖRNEK :2000 kg/yıl x
3500 Kcal/kg =7.000.000
Kcal/yıl 1200 kg/yıl x
6000 Kcal/kg.=7.200.000
Kcal/yıl
dolayısıyla, 2000 kg.
külü ve nemi yüksek
kalitesiz kömür yerine
külü ve nemi düşük
kaliteli 1200 kg.
kömürle ısınmak
mümkündür.
Kalorisi 3500 KCal/kg.
olan kömür yerine
kalorisi 7000 KCal/kg.
olan kömür satın alarak
kömür tüketiminizi yarı
yarıya
düşürebilirsiniz.Kalorisi
düşük kömür pahalı
kömürdür. Satın
alacağınız kömürün
kalorisi 3500 KCal/kg.
ise kalorisi 7000 KCal/kg.
olan kömüre göre 2 kat
daha fazla kömür
kullanmak zorunda
olacağınızı unutmayınız.
Kömür satın alırken
kömürün kalorisini
mutlaka
sorgulayınız.Satışa
sunulan yerli kömürün
kalorisi en az 4000
Kcal/kg (orijinal bazda),
ithal kömürün ise 6000
Kcal/kg (orijinal bazda)
olmalıdır.
2. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
NEMİNE DİKKAT EDİNİZ
Nemi yüksek, kalorisi
düşük kömür ucuz dahi
olsa kötü ve pahalı
kömür demektir.Nemi
yüksek kömürü yakmak
istediğinizde daha fazla
kömüre ihtiyaç var
demektir.Çünkü kömür
bünyesindeki nemin
atılması için daha fazla
kömüre ihtiyaç var.Satın
aldığınız kömürün nemine
lütfen dikkat
ediniz.İthal kömürdeki
nem miktarı orijinal
bazda %10 (maksimum)
geçemez.Satın alacağınız
kömürün nem miktarını
mutlaka öğreniniz. Satın
alacağınız kömürün nem
miktarını bilirseniz
nemsiz kömür miktarını
aşağıdaki denklemden
kolayca
hesaplayabilirsiniz.Eğer
kalorifer kazanında
yılda 60 ton kömür
kullanıyorsanız ve satın
alacağınız kömür %25 nem
içeriyorsa bunun yerine
en fazla %10 nem içeren
kömür kullanarak kömür
tüketimi 50 tona
indirebilir, 10 ton nemi
evinize taşımamış ve
suya boşuna para
ödememiş olursunuz.Nemin
kalorisinin sıfır
olduğunu ve sizi ısıtan
kömürün kalorisi
olduğunu
unutmayınız.Bazı
kömürler bünyelerindeki
nemi zamanla kaybederken
ufalanır ve toz haline
dönüşürler. Bu tür
kömürleri kesinlikle
satın
almayınız.Kömürdeki nem
miktarı arttıkça yanma
sonucu açığa çıkan
enerji miktarı olumsuz
yönde etkilenir. Çünkü
yanma sonucu açığa çıkan
ısıl enerjinin bir kısmı
kömür bünyesinde bulunan
nemin buharlaşması için
harcanır.
3. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
TORBALI OLMASINA DİKKAT
EDİNİZ
Torbalı kömür satın
alınız,Torbasız olarak
satılan kömürlerin
kalitesiz, kalorisi
düşük, yandığı zaman
asit yağmuru oluşturucu
miktarda kükürt içeren,
nemi ve külü yüksek
olduğunu
unutmayınız.Açıkta
satılan kömürleri satın
aldığınız zaman kömür
hakkında hiçbir hak
iddia
edemezsiniz.Torbalı
kömür satın alırken
içerisinden birkaç
torbayı seçiniz ve
tarttırınız. Bu
torbaları mutlaka siz
seçiniz. Ağırlığının
doğru olmasına dikkat
ediniz.Açıkta kömür
satmak ve satın almak
yasaktır.Torbalı olarak
satılan kömürlerin
analizleri tüketicilere
(faturaları olmak şartı
ile) ücretsiz olarak
gerçekleştirilecektir.Çevrenizde
torbasız kömür satın
alanları lütfen
ilinizdeki İl Çevre ve
Orman Müdürlükleri ile
Belediyelere
bildiriniz.Torba
üzerinde, firmanın adı,
kömürün menşei ve cinsi,
kömürün orijinal bazda
alt ısıl değeri, kuru
bazda toplam kükürt
miktarı, orijinal bazda
nem miktarı, boyutu,
firmanın adresi ve
telefon numarasını
gösterir bilgilerin olup,
olmadığına mutlaka
bakınız.Daha temiz bir
hava solumak
istiyorsanız lütfen
torbalı, kaliteli kömür
satın alınız.Soluduğumuz
havanız temiz olsun
diyorsanız torbalı kömür
satın alınız.Torbalı
kömür içinde toz çıkarsa
derhal satın aldığınız
yeri uyarınız ve
yenisiyle değiştiriniz.
Pazarlamacı yenisi ile
değiştirmiyorsa durumu
il Çevre ve Orman
Müdürlüğüne ve
Büyükşehirlerde
Belediyelerin Çevre
Koruma Müdürlüklerine
bildiriniz.
4. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
KÜLÜNE DİKKAT EDİNİZ
Kömürdeki külün düşük
olmasına dikkat ediniz.
Kömürdeki kül miktarı ne
kadar yüksek ise yanma
sonucu oluşan kül
miktarı da o kadar
yüksek olur.Isınma
amaçlı olarak külü
yüksek kömür
kullanıldığında soba,
kazan ve bacalar daha
sık aralıklarla
temizlenmesi
gerekmektedir.Kömürdeki
kül miktarı arttıkça
bacadan atılan partikül
miktarı o oranda artar.
Bacadan atılan partikül
miktarı arttıkça
atmosferdeki partikül
miktarı da artar.
Bacalardan atılan toz
emisyonu ciddi hava
kirliliğine neden
olur.Havada toz
konsantrasyonu akciğer
enfeksiyonuna, kalp ve
akciğer hastası
kişilerde semptomların
kötüleşmesine ve uzun
süreli toz kirliliğe
maruz kalınması halinde
kalp ve akciğer
hastalığına neden
olur.Kömür satın alırken
kömürdeki kül miktarını
mutlaka araştırınız.
Satın alacağınız kömürün
kül miktarını bilirseniz
külsüz kömür miktarını
aşağıdaki denklemden
kolayca
hesaplayabilirsiniz Eğer
kalorifer kazanınızda
yılda 60 ton kömür
kullanıyorsanız ve %18
kül içeren kömür yerine
%8 kül içeren kömür
kullanarak kömür
tüketimi 54 tona
indirilebilir, 6 ton
külü evinize taşımamış,
havayı kirletmemiş ve
küle boşuna para
ödememiş olursunuz.Külün
kalorisinin sıfır
olduğunu
unutmayınız.İthal
kömürdeki kül miktarı
kuru bazda ;yı
geçemez.Bacadan atılan
toz emisyonu kömür
içindeki kül miktarı
esas alınarak aşağıdaki
denklemle hesaplanır.
5. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
BOYUTUNA DİKKAT EDİNİZ
Kömür satın alırken
boyutuna lütfen dikkat
ediniz.Kömür boyutu
yerli ve ithal kömürde
18-150 mm. arasında
olmalıdır.Kömürün boyutu
ızgara aralığında
küçükse küçük boyutlu
kömürler ızgara altına
düşür. Böylece kömür
yanmada ızgara arasından
küllüğe düşmüş olur.
Yanmayan kömüre fazla
bedel ödenmiş
olur.Stokerli yakma
sistemlerinde kömür
boyutu 10-18 mm olabilir.
Bu boyuttaki kömürler
sadece stokerli yakma
sistemlerinde
kullanılabilir. Büyük
boyutlu kömürler doğru
olarak işlenmemiş
kömürlerdendir.
Bünyesinde fazla
miktarda kükürt, kül ve
nem içeriyor
demektir.Büyük boyutlu
kömürleri dengeli olarak
yakmak mümkün
değildir.Bazı kömürler
bünyelerindeki nemi
zamanla kaybederek
ufalanırlar. Bu tür
kömürleri kesinlikle
satın almayınız.Satın
aldığımız kömürün boyutu
çok küçük (toz kömür)
çıkarsa yine
pazarlamacılardan
gereğini yapmalarını
isteyebilirsiniz.
6. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
KÜKÜRTÜNE DİKKAT EDİNİZ
Kükürdü yüksek kömürleri
kesinlikle satın
almayınız.Kömürdeki
kükürt yandığı
zaman kükürt dioksit
oluşur. Kükürt dioksit
ciddi hava kirliliğine
neden olur. Kükürt
dioksitli havayı
soluduğumuz zaman
öksürüğe, göğüs
daralmasına ve akciğer
hastalığına neden
olur.Kükürt dioksit
konsantrasyonu havada
belli konsantrasyonun
üzerine çıktığında
ölümlere neden
olur.İthal kömürde
kükürt miktarı kuru
bazda %0.9 (maksimum) ve
yerli kömürde ise yine
kuru bazda ortalama
%2’yi
geçemez.Kükürt dioksit
havada asit yağmuruna
neden olur.Asit yağmuru
insanlar, bitkiler ve
eşyalar üzerinde ciddi
tahribata neden olur.
Asit yağmuru tarihi
binaları ve eserleri
tahrip eder.Asit yağmuru
ve kükürt dioksit
kirliliğini azaltmak
istiyorsanız kükürdü
düşük, kalorisi yüksek
kömür satın alınız.
Bacadan atılan kükürt
oksit emisyonu kömür
içindeki kükürt miktarı
esas alınarak aşağıdaki
denklemle hesaplanır.
7. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
ŞİŞME İNDEKSİNE DİKKAT
EDİNİZ Şişme indeksi
yüksek kömürler
koklaşmaya uygun
kömürlerdir. Bu gibi
kömürler ısınma amaçlı
olarak kullanıldığı
zaman bünyesindeki uçucu
maddeler belli
sıcaklıkta yanmadan
serbest hale geçer.
Serbest hale geçen uçucu
maddeler bacalara
yapışır ve bacanın
tıkanmasına neden olur.
Bacanın tıkanması ile
sobada ve kazanda sık
aralıklarla baca tepesi
olur. Bu tür kömürler
özellikle sobalarda
yakıldığı evlerde sık
sık ölümler olur.İthal
ve yerli kömürde şişme
indeksi 1’i (maksimum)
geçemez.Bu tür kömürler
yakıldığı bacaların sık
sık temizlenmesi
gerekmektedir. Şişme
indeksi yüksek kömürler
ısınma amacı ile
kesinlikle
kullanılmamalıdır.
8. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
UÇUCU MADDESİNE DİKKAT
EDİNİZ
Sobalarda kalorisi
yüksek, uçması düşük
kömür kullanınız. Sobada
kömür yanarken açığa
çıkan ısının oda içinde
kalması gerekmektedir.
Aksi durumda bacada daha
fazla ısının
kaybolmasına neden
olursunuz. Klasik
kalorifer kazanlarında
ise hem kalorisi hem de
uçucusu yüksek kömürleri
kullanınız. Uçucusu
yüksek kömürler uzun
alevli olarak yanar;
yanma esnasında oluşan
alev su ceketleri ile
daha uzun süre temasta
kalarak suyun ısınmasına
neden olur.İthal kömürde
uçucu madde miktarı kuru
bazda %12-29 arasında
olmalıdır.
9. KÖMÜR SATIN ALIRKEN
DİKKAT EDİLECEK DİĞER
HUSUSLAR
Kömürün kükürdünün kuru
bazda (nemden ani) sınır
değerinin altında
olmasına, kalorisinin
ise orijinal bazda (satışa
sunulanı özellikle)
sınır değerlerini
sağlamasına dikkat
ediniz.Kömürdeki külün
ve nemin sınır
değerlerini sağlamasına
dikkat ediniz.Külü ve
nemi yüksek kömür;
kalorisi düşük kömür
demektir. Külü ve nemi
yüksek kömür; ısınma
için kullanılması doğru
olmayan kömür
demektir.Külü ve nemi
yüksek kömürün bedeli
çok düşük dahi olsa,
pahalı kömür
demektir.Kömür satın
alırken kömürdeki nem ve
kül miktarını mutlaka
öğreniniz. Satın
alacağınız kömürün nem
ve kül miktarını
öğrenirseniz nem ve kül
içermeyen kömür
miktarını aşağıdaki
denklemden kolayca
hesaplayabilirsiniz.Eğer
kalorifer kazanınızda
yılda 100 ton kömür
kullanılıyorsanız ve
kömürünüz %17 kül ve %27
nem içeriyorsa bunun
yerine en fazla %10 kül
ve %10 nem içeren kömür
satın alarak kömür
tüketimini 74 tona
indirebilir, 26 ton külü
ve nemi evinize
taşımamış, havayı
kirletmemiş, nem ve küle
boşuna para ödememiş
olursunuz.Kömür torbası
içinde toz, toprak çıktı
ise bunu mutlaka önce
satın aldığınız yere
bildiriniz ve gereğini
yapmasını isteyiniz.
Gereğini yapmazlarsa İl
Çevre ve Orman Müdürlüğü
veya Belediyeden yardım
isteyiniz.İhtiyacınız
oldukça kömür satın
alınınız. Evinizi kömür
deposu haline
getirmeyiniz.Petro kokun
ısınma amaçlı olarak
kullanılması
sakıncalıdır.
|